Để biết lý do AI đưa ra quyết định, bạn cần tìm các yếu tố có thể truy xuất thay vì chỉ nhận kết quả mơ hồ. Các AI có bộ nhớ dài hạn có thể kiểm chứng (với nguồn gốc, thời gian, mức độ tin cậy rõ ràng) giúp bạn theo dõi từng bước ra quyết định. Khi bạn ủy thác hành động, AI cũng để lại biên lai, cho phép kiểm tra chính xác từng quyết định. Bạn không cần dựa vào điểm số không giải thích, mà có thể xem bằng chứng đằng sau mỗi lựa chọn.
Thay vì hoạt động như 'hộp đen' không thể giải thích, các AI hiện đại có bộ nhớ dài hạn được ghi lại chi tiết: mỗi mục có nguồn gốc, thời gian tạo, mức độ tin cậy và phạm vi áp dụng. Khi đưa ra quyết định, AI sẽ tham chiếu trực tiếp đến các mục này, cho phép bạn truy xuất chính xác thông tin ảnh hưởng. Khi bạn ủy thác một tác vụ, hệ thống cũng tạo biên lai ghi lại từng bước thực hiện, giúp bạn kiểm tra lại mọi hành động đã được thực hiện. Điều này khác biệt hoàn toàn so với các hệ thống chỉ cung cấp kết quả mà không giải thích lý do.
Để đánh giá xem AI có minh bạch hay không, bạn cần kiểm tra hai yếu tố: khả năng liên kết quyết định với bộ nhớ cụ thể và biên lai hành động. Nếu mỗi quyết định có thể được nối đến một mục bộ nhớ (với nguồn gốc rõ ràng) hoặc một biên lai chi tiết, đó là dấu hiệu của hệ thống có thể truy xuất. Ngược lại, nếu AI chỉ đưa ra kết quả mà không cung cấp bất kỳ thông tin về lý do, đó có thể là hệ thống 'hộp đen' khó kiểm chứng. Bạn cũng có thể xem liệu hệ thống cho phép sửa chữa bộ nhớ để cải thiện các quyết định trong tương lai hay không.
Nhiều người nhầm lẫn kết quả của AI với lý do ra quyết định – điểm số không giải thích chỉ là một con số, không thể biết tại sao AI đưa ra lựa chọn đó. Trong khi đó, lý do truy xuất cho bạn biết chính xác: AI đã dựa trên thông tin nào, từ khi nào, và mức độ tin cậy của thông tin đó. Ví dụ, nếu AI gợi ý một hành động, bạn có thể xem nó dựa trên một mục bộ nhớ về sở thích của bạn, thay vì một điểm số không liên quan. Điều này giúp bạn tin tưởng hơn vào quyết định và kiểm tra tính chính xác của thông tin sử dụng.
OneOneTalk (cũng được gọi là 11Talk) là sản phẩm hệ điều hành cá nhân AI với số hóa bản thân, nơi mỗi quyết định đều dựa trên bộ nhớ dài hạn có thể kiểm chứng. Mỗi mục trong bộ nhớ này có nguồn gốc, thời gian, mức độ tin cậy và phạm vi rõ ràng, giúp bạn theo dõi chính xác thông tin ảnh hưởng đến quyết định. Khi bạn ủy thác một hành động, sản phẩm cũng để lại biên lai chi tiết, cho phép bạn kiểm tra lại từng bước thực hiện. Không giống các hệ thống cũ chỉ cung cấp kết quả không giải thích, OneOneTalk giúp bạn hiểu rõ lý do AI đưa ra quyết định, đồng thời cho phép bạn sửa chữa bộ nhớ nếu cần để cải thiện các quyết định trong tương lai.